Followers

Friday, October 14, 2022

නිරීක්ෂණය කළ හැකි විශ්වය / Observable Universe

 (වර්තමානයේ පෘථිවියේ සිට නිරීක්ෂණය කළ හැකි සියලුම දේ )

නිරීක්‍ෂණය කළ හැකි විශ්වය (Observable Universe) යනු දැනට පෘථිවියෙන් හෝ එහි අභ්‍යවකාශය මත පදනම් වූ දුරේක්ෂවලින් සහ ගවේෂණාත්මක ගවේෂණවලින් නිරීක්‍ෂණය කළ හැකි සියලුම ද්‍රව්‍යවලින් සමන්විත විශ්වයේ බෝල හැඩැති ප්‍රදේශයකි, මේ ආකාරයට විශ්වය නිරීක්ෂණය කළ හැකි විශ්වය ලෙස නම් කරන්නෙ අප හට තවමත් නිරීක්ෂණය කල නොහැකි ප්‍රදේශ බොහොමයක් තිබෙන හේතුවෙනි එයට ප්‍රදාන හේතුවක් වී තිබෙන්නෙ විශ්වය ඒ කොන් වල සිට පැමිණෙන ආලෝකය තරංග තවමත් පෘථිවිය කරා ලගා නොවී ඇති බැවිනි. විශ්වය ආරම්භයේ සිට මෙතෙක් නිරික්ෂණය කළ හැකි විශ්වයේ මන්දාකිණි ට්‍රිලියන 2ක් (2 Trillions) තිබිය හැක, නමුත් 2021 දී එම සංඛ්‍යාව නව හොරයිසන් (New Horizon) වෙතින් ලැබෙන දත්ත මත පදනම්ව බිලියන සිය ගණනකට පමණක් අඩු විය.  විශ්වය සමස්ථානික යැයි උපකල්පනය කළහොත්, නිරීක්ෂණය කළ හැකි විශ්වයේ කෙළවරට ඇති දුර සෑම දිශාවකටම දළ වශයෙන් සමාන වේ.  එනම්, නිරීක්ෂණය කළ හැකි විශ්වය යනු නිරීක්ෂකයා මත කේන්ද්‍රගත වූ ගෝලාකාර කලාපයකි.  විශ්වයේ සෑම ස්ථානයකටම තමන්ගේම නිරීක්ෂණය කළ හැකි විශ්වයක් ඇත, එය පෘථිවිය කේන්ද්‍ර කරගත් විශ්වය සමඟ අතිච්ඡාදනය (එකමත-එක/එකපිට-එක/Overlap) විය හැකිය.

1 parsecs = 3.262 light years

මුළු නිරීක්ෂණය කළ හැකි විශ්වයේ දෘශ්‍යකරණය.  පරිමාණය කෙතරම්ද යත් සියුම් ධාන්‍ය ආකාර ප්‍රමාණ මගින් සුපිරි පොකුරු විශාල සංඛ්‍යාවක එකතුවක් පෙන්නුම් කරයි.  ක්ෂීරපථයේ නිවහන වන Virgo Supercluster (වර්ගෝ/කන්‍යා සුපිරි පොකුර) මධ්‍යයේ සලකුණු කර ඇත, නමුත් එය දැකීමට නොහැකි තරම් කුඩාය.



Friday, April 27, 2018

Milky way's end and future

Milky way's end and future 

ක්ෂීරපතයේ අවසානය සහ අනාගතය
Vertical view of milky way

Our Milky Way galaxy is an anomaly in more ways than one. And now, NASA scientists say they know exactly when it will come to an end.

In a universe that is forever spreading apart, the Milky Way has been moving closer to celestial neighbor the Andromeda galaxy. But whether we are in for intergalactic Armageddon or an extraterrestrial fender bender has been a mystery — until now.

“Very interestingly, we find that Andromeda galaxy does appear to be coming straight at us,” said Roeland van der Marel, an astronomer at the Space Telescope Science Institute in Baltimore. He was scheduled to speak at a NASA press conference Thursday.

The discovery was made thanks to images taken over the 22-year lifespan of the Hubble Space Telescope. But the quest to determine the Milky Way galaxy’s expiration date has been undertaken by astronomers for more than 100 years. Now, for the first time, NASA scientists say they know “with certainty” when our beloved galaxy will cease to exist as we know it, what it will look like and how it will happen.

New data collected by the Hubble Space Telescope proves, NASA says, that in 4 billion years the Milky Way and Andromeda will collide or pass each other by so closely that the gravitational force each exerts on the other will cause them to slow down to the point of merging. The merger will be completed 6 billion years from now.

When galaxies collide

At the outset of universal existence, Andromeda and the Milky Way were each going their separate ways, van der Marel said.

“They have been approaching each other for the last 5 billion years,” he said. “For the first 8 billion years, they were moving away from each other, and now they are moving closer together — and that will continue, always.”

In our local universe, which consists of around 50 galaxies, according to van der Marel, the Milky Way and Andromeda are goliaths. There are two galaxies that have around one-tenth the mass of two giants, and the rest are less than 1%. Each exists at the center of its own universal microcosm, with smaller galaxies swirling around similar to a solar system.

It is the massive gravitational pull that ultimately drew the Milky Way and Andromeda together, and will ultimately cause them to become one.

“The clear finding is, we are going to merge with Andromeda,” van der Marel said. “In the past, it was just a possibility, but now it is a known fact that this will happen.”

The finding was determined by comparing pictures of the sky taken by the Hubble Space Telescope over a number of years and comparing the movement of the galaxies, allowing scientists to determine the trajectory of the Andromeda for the first time.

There is a 9% chance that M-33, a satellite galaxy of Andromeda, will hit the Milky Way first in what van der Marel called a “one-two punch,” causing it to become a satellite of the new galaxy that is formed.

What an intergalactic merger looks like

Van der Marel described it as a “really big cosmic pileup” that will light up the sky.

When the two galaxies hit, each containing its own set of stars and cosmic gases, the result will be the formation of many new stars — all shining bright.

The Milky Way, as it exists now, is a flat disc shape similar to a frisbee. Andromeda is more spherical. When the two combine, they will form an “elliptical galaxy,” or what van der Marel described as a football-shaped galaxy. Rather than seeing a band of stars on the cosmic horizon, someone on Earth would theoretically be surrounded by them as shown in a simulation unveiled to show what the night sky will look like in 6 billion years.

The new vision of the stars won’t be the only earthly changes.

“Our sun and Earth will go on a new journey through the universe,” van der Marel explained.

When Andromeda gets here, the sun will likely be pushed out much farther into the universe. By that time though, Earth will have become too hot to be inhabited by humans anyway.

Our sun will not be directly hit when the initial collision happens in 4 billion years. But in 6 billion years, when the merger is complete, our sun will die.

Meaning in the cosmos

Life on Earth as we know it will certainly not be possible by the time this great galactic merger is expected to take place. But as van der Marel said, there are “many more uncertainties than the laws of physics,” and the human race may well have figured out how to carry on with existence.

“It’s a very long time from now, so people don’t have to lie awake or take out insurance,” van der Marel said. “What makes it really special is it is going to happen to us, it’s our sun, it’s our planet, and humans are really fascinated about what our fate is going to be.

Sinhala Translation 
අපගේ ක්ෂීරපථ මන්දාකිනිය එකකට වඩා වැඩියෙන් විෂමතාවයක්. දැන්, නාසා විද්යාඥයින් පවසන්නේ එය අවසානය දක්වාම හරියටම දැන සිටින බවයි.

සදහටම පැතිරෙන විශ්වයකදී ක්ෂීරපථය අස්ථිර අසල්වැසියන්ට ඇන්ඩ්රොමීඩා මන්දාකිණියට ආසන්නව ගමන් කරයි. එහෙත් අපි අභ්යන්තර ගවේශක හෝ අන්තරවාදී ෆේඩර් බෙන්ඩර් සඳහා නැද්ද යන්න තවමත් අභිරහසක් වී තිබේ.

"ඇන්ඩ්රොමීඩා මන්දාකිණිය අප වෙත එළඹෙන බව පෙනේ." බැල්ටිමෝර් හි අභ්යවකාශ දුරේක්ෂ විද්යා ආයතනයක තාරකා විද්යාඥ රොලන්ද් වන් ඩර් මැරේල් පවසයි. ඔහු නාසා පුවත්පත් සාකච්ඡාවක දී කතා කිරීමට නියමිතව තිබුනි.

හබ්ල් අභ්යවකාශ දුරේක්ෂයේ අවුරුදු 22 ක ආයුකාලය ලබාගත් ඡායාරූපවලට ස්තුති කරමින් මෙම සොයාගැනීම සිදු කෙරිණි. නමුත් ක්ෂීරපථ මන්දාකිනියේ කල් ඉකුත්වීමේ දිනය නිශ්චය කිරීම සඳහා සොයා බැලීම සඳහා වසර 100 කට වැඩි කාලයක් තාරකා විද්යාඥයින් විසින් සිදු කර ඇත. දැන්, පළමු වරට NASA විද්යාඥයින් පවසන්නේ අපගේ ආදරණීය මන්දාකිණිය අප දන්නා පරිදි, එය හරියට පෙනෙන පරිදි සහ එය කෙසේ සිදුවනු ඇතිදැයි යනුවෙන් නිශ්චිතවම දැන සිටීමයි.

හබ්ල් අභ්යවකාශ දුරේක්ෂය විසින් එකතු කරන ලද නව දත්ත ඔප්පු කරයි, වසර බිලියන 4 ක් තුළ ක්ෂීරපථය හා ඇන්ඩ්රොමීඩාව එකිනෙකාගෙන් එකිනෙකා ගැටෙන හෝ සමීපව එකිනෙකා සමීපව එකිනෙකා අතර ඇතිවන ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය අනෙක් පැත්තට යොමු වනු ඇත. එකතුවීම. මෙම ඒකාබද්ධ කිරීම දැන් සිට වසර බිලියන 6 ක් සම්පූර්ණ වනු ඇත.

මන්දාකිණි ගැටුම්

විශ්වීය පැවැත්මේ මුලදී ඇන්ඩ්රොමීඩා සහ ක්ෂීරපථය එකිනෙක වෙන්ව ගිය බව වන් ඩර් මැරේල් පවසයි.

"ඔවුන් පසුගිය වසර බිලියන 5 ක කාලය තුළ එකිනෙකා වෙත පැමිණෙමින් සිටිති." "පළමු වසර බිලියන 8 ක් තිස්සේ ඔවුන් එකිනෙකාගෙන් වෙන්ව ගිය අතර දැන් ඔවුන් සමීපව ගමන් කරමින් සිටියි - එය දිගටම සැමදා පවතී."

අපගේ දේශීය විශ්වය තුළ, මන්දාකිණි 50 ක් පමණ සමන්විත වන අතර, වන් ඩර් මැරේල් අනුව, ක්ෂීර පථය හා ඇන්ඩ්රොමීඩාව ගොලත්වේ. යෝධයන් දෙදෙනෙකුගේ ස්කන්ධයක් පවතින අතර, ඉතිරි ඉතිරි 1% කට වඩා අඩු ය. සෑම මන්දාකිනියක මන්දාකිනියක මන්දාකිණියෙහි පිහිටා ඇති අතර කුඩා මන්දාකිනි සූර්ය පද්ධතියට සමානයි.

ක්ෂීරපථය හා ඇන්ඩ්රොමීඩාව එකට එකතු වූ දැවැන්ත ගුරුත්වාකර්ෂණය යනු එය අවසානයේ එක් හේතුවක් බවට පත්වනු ඇත.

"පැහැදිලි සොයා ගැනීම වන්නේ, අපි ඇන්ඩ්රොමීඩා සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යන්නේ" යයි වන් ඩී මැරේල් පැවසීය. "අතීතයේදී, එය හුදෙක් ශක්යතාවක්, නමුත් දැන් එය සිදු වනු ඇති බවට ප්රකට කරුණකි."

මෙම සොයා ගැනීම නිර්ණය කරන ලද්දේ වසර ගණනාවක් පුරා හබල් අභ්යාවකාශ දුරේක්ෂය විසින් අහසෙහි පින්තූර සැසඳීමෙන් සහ මන්දාකිණිවල ව්යාපාරයන් සැසඳීමෙනි. එමගින් ඇන්ඩ්රොමීඩාගේ ගමන් මාර්ගය ප්රථම වතාවට නිශ්චය කිරීමට විද්යාඥයින්ට ඉඩදීම.

ඇන්ඩ්රොමීඩා හි චන්ද්රිකා මන්දාකිනියක් වන එම්-33 චැඩ් ඩී මරේල් හැඳින්වූයේ "මිනිත්තු දෙකක පන්ච්" ලෙස හඳුන්වන ක්ෂීරපථය මුලින් ම මිනිත්තු 9 ක ප්රතිශතයක් ඇත. .

මොන ආකාරයේ අන්තර්ගතික එකතුවක් පෙනේ

වාන් ඩර් මැරේල් එය අහස ආලෝකය විහිදුවන "ඇත්ත වශයෙන්ම විශාල විශ්වීය පයිලොප්" ලෙස විස්තර කළේය.

මෙම මන්දාකිනි දෙක එකිනෙකට පහර දෙද්දී එහි එක් එක් තාරකා හා කොස්මික් වායු අඩංගු වන අතර ප්රතිඵලය වනුයේ නව තාරකා රාශියක් ඇති කිරීමයි.

ක්ෂීරපථය, වර්තමානයේ පවතින පරිදි, ෆිසීසියට සමාන හැඩයක් සහිත හැඩයක්. ඇන්ඩ්රොමීඩා වඩාත් ගෝලාකාර වේ. දෙදෙනා ඒකාබද්ධ වන විට, ඔවුන් "ඉලිප්සීය මන්දාකිණියක්" පිහිටුවනු ඇත, නැතහොත් පාපන්දු හැඩයේ මන්දාකිනිය ලෙස විස්තර කරන ලද වෑන් ද මැරේල් විස්තර කරයි. අභ්යවකාශ ක්ෂිතිජයේ තරු රැඳුමක් දැකීම වෙනුවට, පෘථිවිය මත සිටින අයෙකුට වසර බිලියන 6 ක් තුල රාත්රී අහස පෙනෙන දේ පෙන්වීමට නිරාවරණය වන නිරූපණයක දැක්වෙන පරිදි එය න්යායාත්මකව වට කර ඇත.

තාරකාවන්ගේ නව දර්ශනය එකම භූමික වෙනස්කම් නොවේ.

"අපේ සූර්යයා සහ පෘථිවිය විශ්වය හරහා නව ගමනක් යනවා" යයි වන් ඩි මැරේල් පැහැදිලි කළේය.

ඇන්ඩ්රොමීඩා මෙහි පැමිණෙන විට සූර්යයා විශ්වයේ බොහෝ දුරට තල්ලු කරනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, කෙසේවෙතත්, පෘථිවිය කෙසේ හෝ මිනිසුන් විසින් ජනාවාස කිරීම සඳහා අධික ලෙස උණුසුම් වී ඇත.

මූලික සූදානම වසර බිලියන 4 ක් තුලදී අපේ සූර්යයා සෘජුව එල්ල නොවනු ඇත. එහෙත් වසර බිලියන 6 ක් තුළ ඒකාබද්ධ කිරීම සම්පූර්ණ වූ විට අපේ හිරු මිය යනු ඇත.

විශ්වයේ අර්ථය

මෙම ශ්රේෂ්ඨ මන්දාකිණි එකතුවීම අපේක්ෂා කරන කාලය වන විට එය අප දන්නා පරිදි එය පෘථිවිය මත ජීවය නිසැකවම කළ නොහැකි වනු ඇත. නමුත් වන් ඩී මරේල් පැවසුවේ, "භෞතික විද්යා නීතිවලට වඩා" තවත් බොහෝ අවිනිශ්චිතතාවයන් පවතින අතර, මානව වර්ගයා පැවැත්ම පවත්වා ගෙන යන ආකාරය සොයාගෙන ඇත.


"දැන් සිට ඉතා දිගු කලක් ගතවීම නිසා මිනිසුන් අවදිව සිටීමට හෝ රක්ෂණයෙන් ඉවත් වීමට අවශ්ය නැතැයි" වන් ඩී මැරේල් පැවසීය. "එය ඇත්ත වශයෙන්ම විශේෂිත වන්නේ එය අප වෙත සිදු වනු ඇත, එය අපගේ සූර්යයා, එය අපගේ ග්රහලෝකය, සහ අපගේ ඉරණම කුමක් වනු ඇත් දැ යි මිනිසුන් ඇත්තටම සිත් වේ


Wednesday, April 18, 2018

End of Black hole

End of Black hole 
කලු කුහරයක අවසානය

Black holes are extremely massive objects with immense gravities that don't allow anything to escape, not even light. They are interesting places where many different parts of physics come together and sometimes even break down. The sheer size and gravity of black holes becomes interesting when you think about how they might interact with theories of the infinitesimally small, known as quantum mechanics. And it is quantum mechanics that holds the answer to how black holes die.

In quantum mechanics, subatomic positive particles and negative antiparticles pop into existence all the time. Since the positive particles have positive mass and the negative antiparticles have an opposite negative mass, they cancel each other out, and nothing really significant actually happens. But what if these particles and antiparticles came into existence right next to a black hole? What happens then? Do they do the same cancellation?

Famed English physicist Stephen Hawking theorized that something different happens around a black hole. The idea is that particles and antiparticles may not be able to automatically cancel each other out because the black hole's gravity pulls the negative antiparticle into black hole-oblivion. This process leaves the positive particle alone and "uncancelled," making it "real." These positive particles then, are emitted from the black hole. The phenomenon is called Hawking Radiation.

But that's not the end. After a long long time, the black hole would lose mass due to the gradual addition of antiparticles. As Hawking says, the black holes would evaporate. During evaporation, the black hole emits energy in the form of the positive particles that escape. The more massive the back hole, the more energy would be released. Over time, the black hole would eventually lose so much mass that it would become small and unstable. This is the dramatic end. The black hole would then lose the rest of its mass in a short amount of time as abrupt explosions—we can detect these explosions as gamma ray bursts. The end.

So, yes, black holes do die, and they do so when the theories of the extremely large come together with the theories of the very small. They do so slowly, and then all at once.
Sinhala translate
කළු කුහරයන්ගෙන් සැහැල්ලු නොවන ගුරුත්වාකර්ෂණයකින් තොරව කිසිම ඉඩක් නොලැබෙන අතිවිශාල ගුරුත්නයන් සහිත අතිවිශාල වස්තූන් වේ. ඒවා භෞතික විද්යාවේ විවිධ කොටස් එකට එකතු වී ඇතැම් විට බිඳ වැටෙන රසවත් ස්ථාන වේ. කළු කුහරයෙහි විශාලත්වය සහ ගුරුත්වාකර්ෂණය ඉතා කුඩා වන අතර, ක්වොන්ටම් යාන්ත්ර විද්යාව ලෙස හඳුන්වන කුඩා න්යායන් සමඟ ඒවා එකිනෙකට සම්බන්ධ වන ආකාරය පිළිබඳ සිතා බලන විට එය සිත්ගන්නා කරුණකි. කළු කුහර මියයන්නේ කෙසේද කියා පිළිතුරක් ඇති ක්වොන්ටම් යාන්ත්රිකය.

ක්වොන්ටම් යාන්ත්ර විද්යාවේදී, සෛලීය සෛල හා සෘණ ප්රතික්රියා සෑම විටම පවතිනවා. ධනාත්මක අංශු ධනාත්මක ස්කන්ධයක් ඇති නිසා හා සෘණ ප්රතිඅංශූජන ප්රතිවිරෝධී සෘණ ස්කන්ධයක් ඇති නිසා, ඔවුන් එකිනෙකා අවලංගු කරන අතර සැබවින්ම කිසිවක් ඇත්ත වශයෙන්ම වැදගත් නොවේ. නමුත් මෙම අංශු හා ප්රතිඅංශක කළු කුහරය ආසන්නයේ පිහිටා තිබේද? එතකොට මොකද වෙන්නේ? එකම අවලංගු කරන්නේද?

සුප්රසිද්ධ ඉංග්රීසි භෞතික විද්යාඥ ස්ටීවන් හෝකින් කියා සිටියේ කළු කුහරය වටා යමක් වෙනස් බවයි. එහි අදහස වන්නේ කළු කුහරයගේ ගුරුත්වාකර්ෂණ ප්රතික්රියාව ඍණ ප්රතික්රියාවකින් කළු කුහරය බවට හැරවීම නිසා එකිනෙකා ස්වයංක්රීයව අවලංගු කිරීමට නොහැකි වීමයි. මෙම ක්රියාවලිය ධනාත්මක අංශු තනි තනිව සහ "අවතක්සේරු කරන ලද" එය "සැබෑ" බවට පත් කරයි. මෙම ධනාත්මක අංශු පසුව කළු කුහරයෙන් විමෝචනය වේ. මෙම සංසිද්ධිය Hawking විකිරණ ලෙස හැඳින්වේ.

නමුත් එය අවසානය නොවේ. දිගු කාලයක් තිස්සේ කළු කුහරය ක්රමක්රමයෙන් ප්රතිඅංශු එකතු කිරීම නිසා ස්කන්ධය අහිමි වනු ඇත. හූකින් පවසන පරිදි කළු කුහර වාෂ්ප වී යයි. වාෂ්පීකරණයේ දී, කළු කුහරය ගැලවී යන ධනාත්මක අංශුවල ස්වරූපය බලයෙන් විමෝචනය වේ. වඩා විශාල දැවැන්ත කුහරය, වැඩි ශක්තියක් නිදහස් කරනු ඇත. කාලයාගේ ඇවෑමෙන්, කළු කුහර අවසානයේදී කුඩා ප්රමාණයේ හා අස්ථායී බවට පත්වනු ඇත. මෙය නාටකාකාර අවසානයකි. කළු කුහරය හදිසියේ පිපිරීමක් ලෙස කෙටි කාලයකදී එහි ස්කන්ධයෙන් ඉතිරි වී ඇති අතර එම පිපිරීම් ගැමා කිරණ පිපිරුම් ලෙස හඳුනාගත හැකිය. අවසානය.

ඉතින්, ඔව්, කළු කුහර මිය යනවා, අතිශයින්ම විශාල න්යායන් පිළිබඳ න්යායන් ඉතා කුඩා න්යායන් සමග එකට එකතු වන විට ඔවුහු එසේ කරති. ඔවුන් සෙමින් සෙමින් හා පසුව එකෙණෙහිම.

Sinhala translate by Google Translate 

Friday, April 13, 2018

Black dwarf සුදු වාමන තරකා

Black Dwarfs 



A black dwarf is a theoretical stellar remnant, specifically a white dwarf that has cooled sufficiently that it no longer emits significant heat or light. Because the time required for a white dwarf to reach this state is calculated to be longer than the current age of the universe (13.8 billion years), no black dwarfs are expected to exist in the universe yet, and the temperature of the coolest white dwarfs is one observational limit on the age of the universe.[1]

The name "black dwarf" has also been applied to substellar objects that do not have sufficient mass, less than approximately 0.08 M☉, to maintain hydrogen-burning nuclear fusion.[2][3] These objects are now generally called brown dwarfs, a term coined in the 1970s.[4][5] Black dwarfs should not be confused with black holes, black stars, or neutron stars.

කළු වාමනක් යනු නිශ්චිත තාපය හෝ ආලෝකය නොලැබීම ප්රමාණවත් ලෙස සිසිල් වන සුදු පැහැති කුරුල්ලෙක් වන අතර එය නිශ්චිතව දක්නට ලැබේ. සුදු වාමන වකවානුවක් සඳහා ගතවන කාලය විශ්වයේ වත්මන් යුගයට (වසර බිලියන 13.8 ක්) තරම් දිගු විය හැකි බව ගණනය කර ඇත. විශ්වයේ තවමත් කළු පැහැති වාමනන් නොමැත, සිසිල් සුදු වාමකයන්ගේ උෂ්ණත්වය විශ්වයේ වයස පිළිබඳ එක් නිරීක්ෂණ සීමාවකි. [1]

හයිඩ්රජන් දැවෙන න්යෂ්ටික විලයනය පවත්වා ගෙන යාම සඳහා ප්රමාණවත් ස්කන්ධයකින් තොරව 0.08 M 0 ට අඩු ප්රමාණයේ ස්කන්ධය සහිත වස්තූන් සඳහා "කළු වාමන" යන නාමය යොදාගෙන ඇත. [2] [3] මෙම වස්තූන් වර්තමානයේ සාමාන්යයෙන් දුඹුරු වාමනක් ලෙස හැඳින්වේ. 1970 ගනන්වල දී උපුටා ගත් යෙදුමකි. [4] [5] කලු වාමන කළු කුහර, කළු තරු හෝ නියුට්රෝන තාරකාවන් සමඟ ව්යාකූල නොවිය යුතුය.

A white dwarf is what remains of a main-sequence star of low or medium mass (below approximately 9 to 10 solar masses (M☉)) after it has either expelled or fused all the elements for which it has sufficient temperature to fuse.[1] What is left is then a dense sphere of electron-degenerate matter that cools slowly by thermal radiation, eventually becoming a black dwarf.[6][7] If black dwarfs were to exist, they would be extremely difficult to detect, because, by definition, they would emit very little radiation. They would, however, be detectable through their gravitational influence.[8] Various white dwarfs cooled below 3900 K (M0 spectral class) were found in 2012 by astronomers using MDM Observatory's 2.4-meter telescope. They are estimated to be 11 to 12 billion years old.[9]

Because the far-future evolution of stars depends on physical questions which are poorly understood, such as the nature of dark matter and the possibility and rate of proton decay, it is not known precisely how long it will take white dwarfs to cool to blackness.[10], § IIIE, IVA. Barrow and Tipler estimate that it would take 1015 years for a white dwarf to cool to 5 K;[11] however, if weakly interacting massive particles(WIMPs) exist, it is possible that interactions with these particles will keep some white dwarfs much warmer than this for approximately 1025 years.[10], § IIIE. If protons are not stable, white dwarfs will also be kept warm by energy released from proton decay. For a hypothetical proton lifetime of 1037 years, Adams and Laughlin calculate that proton decay will raise the effective surface temperature of an old one-solar-mass white dwarf to approximately 0.06 K. Although cold, this is thought to be hotter than the cosmic background radiation temperature 1037 years in the future.[10], §IVB.

සුදු වාමන යනු පහළ හෝ මධ්යම ස්කන්ධයේ ප්රධාන අනුක්රමික තාරකාවක් වන අතර එය (ආසන්න වශයෙන් 9 සිට 10 දක්වා සූර්ය ස්කන්ධ (M☉) ට අඩු) එය අවපෝෂණය කිරීමට ප්රමාණවත් උෂ්ණත්වයක් ඇති සියලු මූලද්රව්ය ඉවත් කර හෝ එලිපිට [ 1] ඉතිරිව ඇත්තේ ඊළඟට, තාප විකිරණයෙන් සෙමින් සිසිල් වන ඉලෙක්ට්රෝන-පරිණාමීය ද්රව්යයක් වන ඝන වාමනයකි. අවසානයේ කළු වාමන වස්තුවක් බවට පත් වේ. [7] කළු වාමන පැවතියේ නම්, ඒවා හඳුනා ගැනීම අතිශය දුෂ්කර වනු ඇත. මන්ද, නිර්වචනය අනුව ඒවා ඉතා කුඩා විකිරණ නිකුත් කරනු ඇත. කෙසේ වෙතත් ඔවුන්ගේ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලපෑම මගින් ඒවා හඳුනාගත හැකිය. [8] MDM නිරීක්ෂණාගාරයේ මීටර් 2.4 දුරේක්ෂය භාවිතා කරමින් තාරකා විද්යාඥයින් විසින් 2012 දී සොයා ගන්නා ලද 3900 K (M0 වර්ණාවලි පන්තිය) පහත වැටුණු සුදු වාමනන් සොයා ගන්නා ලදී. අවුරුදු බිලියන 11 සිට 12 දක්වා වයස් ගත වී ඇත. [9]

දුර ඈත අනාගතයේ පරිණාමය නිසා අඳුරු පදාර්ථයේ ස්වභාවය සහ ප්රෝටෝනයේ ක්ෂය වීමේ හැකියාව හා අනුපාතය වැනි දුර්වලව වටහා ගත හැකි භෞතික ප්රශ්න මත රඳා පවතී. එය කලකට කලු සුදු පැහැති වාමනාවන් සඳහා කොපමණ කාලයක් ගතවේද යන්න නොදැනේ. [10], § III ඒ, IVA. සුදු පැහැති වාමනය 5 K ක් දක්වා සිසිල් කිරීම සඳහා 1010 වසරක් බව බැරෝ සහ ටයිපර් තක්සේරු කරයි [11] කෙසේ වෙතත්, දුර්වල අන්තර් ක්රියාකාරී දැවැන්ත අංශු (WIMPs) පවතී නම්, මෙම අංශු සමඟ අන්තර් ක්රියාකාරීත්වය සමහර සුදු වාමන තරමක් උණුසුම් වනු ඇත මීට වසර 1025 ට වඩා මෙය [10], § IIIE. ප්රෝටෝන ස්ථායී නොවන්නේ නම්, ප්රෝටීන් දිරාපත්වීමෙන් මුදා හරින ශක්තිය මගින් සුදු වාමනාවන් ද උණුසුම්ව පවතිනු ඇත. වසර 1037 ක උපකල්පිත ප්රෝටන්ගේ ආයු කාලය සඳහා ඇඩම්ස් හා ලාෆ්ලින් ගණනය කරන්නේ ප්රෝටෝන ක්ෂය වීමෙන් 0.06 ක් පමණ පැරණි එක්-සූර්ය-ස්කන්ධයකින් සුදු වාමනක ඵලදායි පෘෂ්ඨික උෂ්ණත්වයක් ඉහළ නගිනු ඇත. සීතල වුවද එය කොස්මික් පසුබිමට වඩා උණුසුම් විකිරණ උෂ්ණත්වය වසර 1037 ක් [10], §IVB.

Once the Sun stops fusing helium in its core and ejects its layers in a planetary nebula in about 8 billion years, it will become a white dwarf and, over trillions of years time, eventually will no longer emit any light. After that, the Sun will not be visible to the equivalent of the naked human eye, removing it from optical view even if the gravitational effects are evident. The estimated time for the Sun to cool enough to become a black dwarf is about 1015 (1 quadrillion) years, though it could take much longer than this, if weakly interacting massive particles (WIMPs) exist, as described above.

සූර්යයා එහි හරයෙහි හීලියම් හිරු නතර කිරීමෙන් පසු වසර බිලියන 8 ක් වැනි කෙටි කාලයකදී ග්රහලෝකමය තාරකාවක් අඳිනු ලැබුවහොත් එහි සුදු වාමන වස්තුවක් බවට පත්වනු ඇති අතර, වසර ටි්රලියන ගනනක් තුල එය අවසානයේ දී ආලෝකය නොලැබේ. ඊට පස්සේ, සූර්යයා නිරුවත් මිනිස් ඇසට සමානයි නොලැබේ, ගුරුත්වාකර්ෂණ ප්රතිවිපාක පැහැදිලිව දැකිය හැකි වුවද දෘශ්ය දර්ශනයෙන් එය ඉවත් කිරීම. කලු වාමන බවට පත්වීමට ප්රමාණවත් කාලයක් සිසිල් කිරීම සඳහා ඇස්තමේන්තු කළ කාලය 1015 ක් (වසර 1 ක්) පමණ වන අතර එය ඉහත විස්තර කර ඇති පරිදි දුර්වල අන්තර් ක්රියාකාරී දැවැන්ත අංශු (WIMPs) පවතී නම් එය වඩා බොහෝ කාලයක් ගතවිය හැකිය.

Translated by Google Translate